ԼՈՒՍԻՆԸ ՈՐՊԵՍ ԵՐԿՐԻ ԱՐԲԱՆՅԱԿ: ԼՈՒՍՆԻ ՓՈՒԼԵՐԸ

Լուսինը Երկրի շուրջը պտտվող երկնային մարմին է, և այդ պատճա­ռով դրան անվանում են Երկրի բնական արբանյակ: Լուսինն  իր ծավալով մոտ 50 անգամ փոքր է երկրա­գնդից : Երկրից Լուսնի հեռավորությունը մոտ 385000 կմ է: Լուսինը Երկրի շուրջ մեկ լրիվ պտույտ է կատարում 27 օր և 7 ժամում: Ճիշտ նույնքան ժամանակում նա մեկ պտույտ է կատարում նաև իր առանցքի շուրջր: Դա է պատճառը, որ Երկրից Լուսինը միշտ մեզ երևում է միայն մի կողմով:

Լուսինր սեփական լույս չունի: Մենք Լուսինր տեսնում ենք, որովհետե Արեգակի լույսն րնկնում է նրա վրա ե անդրադառնում դեպի մեզ: Երկրի շուրջր պտույտի հետեանքով Լուսնի տեսանելի մասն անրնդհատ փոփոխվում է և մեզ երևում է տարբեր չափերով:

Մոտավորապես մեկ ամսվա ընթացքում Լուսնի տեսանելի մասն աս­տիճանաբար մեծանում է, Լուսնի սկավառակը դառնում է ամբողջովին տեսանելի, այնուհետե սկսում է փոքրանալ: Այդ գործրնթացը պարբերա­բար կրկնվում է: Լուսնի տեսանելի մասերն անվանում են Լուսնի փուլեր:

Երբ Լուսինը գտնվում է Արեգակի ու Երկրի միջև, նրա՝ դեպի Երկիր ուղղված մասը չի լուսավորվում, հետևաբար՝ տեսանելի չէ: Դա նորալուսնի փուլն է: Դրանից 1-2 օր հետո Լուսնի սկավառակի աջ կողմում սկսում է հայտնվել և աստիճանաբար մեծանալ Լուսնի բարակ եղջյուրը: Նորալուսնից մեկ շաբաթ անց արդեն երևում է Լուսնի սկավառակի կեսը: Դա կիսալուսնի փուլն է: Մոտավորապես ես մեկ շաբաթ անց Լուսինը երևում է ամբողջովին լուսավորված սկավառակի տեսքով. դա լիալուսնի փուլն է: Դրանից հետո Լուսնի տեսանելի մասն սկսում է աստիճանաբար փոքրա­նալ, և մեկ շաբաթ անց նորից երևում է միայն կեսը, այնուհետե ևս մեկ շա­բաթ անց Լուսինն անհետանում է՝ վերադառնալով իր սկզբնական՝ նորալուսնի փուլին:

Դուք ինքներդ գիշերը նայելով Լուսնի եղջյուրին՝ հեշտությամբ կարող եք որոշել. աճո՞ւմ, թե՞ նվազում է նա: Եթե Լուսինը երեում է ) տեսքով, ա­պա աճման փուլում է, իսկ եթե ունի ( տեսքը, ուրեմն՝ նվազում է:

Քանի որ Լուսինը համեմատաբար մոտ է Երկրին, ուստի բավականա­չափ լավ ուսումնասիրված երկնային մարմինն է: Նույնիսկ սովորական հե­ռադիտակով կարելի է նշմարել Լուսնի մակերևույթի կառուցվածքի որոշ առանձնահատկություններ: Հզոր աստղա­դիտակների և ավտոմատ կայանների օգ­նությամբ կատարված ուսումնասիրու­թյունների շնորհիվ կազմվել է Լուսնի մա­կերևույթի մանրամասն քարտեզը:

Լուսնի մակերևույթը պատված է փո­շու և ժայռաբեկորների խառնուրդով: Լուսնի վրա կան բարձր լեռնաշղթաներ: Առանձնապես շատ են խառնարանները, որոնք առաջացել են երկնա­քարերի հարվածների և հրաբուխների ժայթքումների հետևանքով:

Լուսինը մթնոլորտ չունի, ինչի հետևանքով նրա մակերևույթի վրա ցերեկը ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչե 120 0C, իսկ գիշերն իջնում մինչե -160 0C: Թթ­վածնի և ջրի բացակայության հետևան­քով Լուսնի վրա բուսական և կենդանական աշխարհ գոյություն չունի:

Առաջին անգամ մարդը Լուսնի վրա ոտք դրեց 1969 թվականին, երբ «Ապոլոն-11» տիեզերանավի անձնակազմի անդամներ Նեյլ Արմսթրոնգը և էդվին Օլդրինը լուսնախցիկով վայրէջք կատարեցին Լուսնի մակերևույթին:

  1. Ինչո՞ւ է Լուսինը միշտ դեպի Երկիր ուղղված միայն մի կողմով: Լուսինը երկրի շուրջը մեկ լռիվ պտույտ է կատարում 27 օր, և 6 ժամում: Այդքան ժամանակում էլ պտտվում է իր առանցքի շուրջը: Այդ պատճառով է, որ մեզ երևում է միշտ մի կողմով:
  2. Ինչի՞ հետևանքով են առաջանում Լուսնի փուլերը: Երբ լուսինը գտնվում է Արեգակի և Երկրի միջև, նրա լուսավորված մասը երկրից չի երևում: 1-2 օր հետո երևում է լուսնի բարակ եղջուր, իսկ մեկ շաբաթ անց երևում է լուսնի կեսը: Դա կիսալուսնի փուլն է: Մեկ շաբաթ անց լուսինը երևում է ամբողջովին: Դա լիալուսնի փուլն է: Մեկ շաբաթ հետո փոքրանում է դառնում կեսը, իսկ մեկ շաբաթից անհետանում է վերադարնալով նորալուսնի փուլը:
  3. Ի՞նչ կառուցվածք ունի Լուսնի մակերևույթը: Լուսկի մակերևույթը պատված է փոշու և ժայռաբեկորների խարդուրդով: Կան բարձր լեռնաշղթաններ և խարնարաններ: Խարնարանները առաջացել են երկնաքարերի հարվածներից և հրաբուխների հետևանքով: Լուսինը մթնոլորդ չունի այդ պպատճառով ցերեկը ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչև 120՞C, իսկ գիշերի իջնում է մինջև “- 160՞C”: Լուսնի վրա բացակայում է թթվածինը և ջուրը, այդ պատճառով այնտեղ բուսական և կենդանական աշխարհ գոյություն չունի:
  4. Ինչո՞ւ Լուսնի վրա կյանք գոյություն չունի: Լուսնի վրա կյանք գոյություն չունի, որովհետև այնտեղ լուսինը մթնոլորտ չունի, ինչի հետևանքով նրա մակերևույթի վրա ցերեկը ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչե 120 0C, իսկ գիշերն իջնում մինչե -160 0C: Թթ­վածնի և ջրի բացակայության հետևան­քով Լուսնի վրա բուսական և կենդանական աշխարհ գոյություն չունի:
  5. Ե՞րբ է մարդը ոտք դրել Լուսնի վրա: Առաջին անգամ մարդը Լուսնի վրա ոտք դրեց 1969 թվականին, երբ «Ապոլոն-11» տիեզերանավի անձնակազմի անդամներ Նեյլ Արմսթրոնգը և էդվին Օլդրինը լուսնախցիկով վայրէջք կատարեցին Լուսնի մակերևույթին:
  6. Գիշերը նայեք Լուսնին: Նրա տեսքից որոշեք, թե մոտակա օրերին իր եղջյուրը կաճի՞, թե՞ կնվազի:

31.10.22

Ժամանակով Արևելքի մի հրաշագեղ աշխարհում արդարամիտ և խելացի մի թագավոր է եղել: Նա ունեցել է երեք որդի:
Եղավ, որ այդ թագավորը ծերացավ և կառավարության սանձը կամեցավ դեռ ողջ օրով հանձնել իր ժառանգներից նրան, որն ավելի ընդունակ կլինի այդ դժավրին գործին: Ուստի մի օր կանչեց որդիներին և ասաց.
-Սիրելի որդիներ, տեսնում եք, որ ձեր հայրը ծերացել է ու էլ չի կարող երկիրը կառավարել: Ես վաղուց իջած կլինեի իմ գահից, եթե կատարված տեսնեի այն միտքը, որ երկար տարիներ պաշարել է հոգիս: Եվ հիմա ձեզանից ով որ իմաստուն կերպով լուծե այդ իմ միտքը, նա կստանա իմ թագը, նա կկառավարե իմ ժողովուրդը:
-Ապրած կենա մեր սիրելի հայրը, սուրբ է մեզ համար նրա վեհ կամքը. Այդ ի՞նչ մեծ միտք է, որ չի կարողացել լուծել նրա իմաստուն հոգին:
-Ահա՛ տեսնո՞ւմ եք այդ ահագին և մեծածավալ շտեմարանը, որ վաղուց շինել եմ: Իմ փափագս էր այդ լցնեի այնպիսի բանով, որ ամենապիտանին լիներ աշխարհիս երեսին և որով կարողանայի բախտավոր դարձնել իմ ժողովուրդը: Այդ շտեմարանը մնում է դատարկ:
Եվ հիմա, ո՛վ ձեզնից կարողանա այդ շտերամանը իր բոլոր անկյուններով, ծայրեծայր, լցնել աշխարհի այդ ամենապիտանի բանով, թող նա արժանի լինի գահին:
Առե՛ք գանձերիցս ինչքան որ կուզեք և առանձին-առանձին ուղի ընկեք քաղաքե-քաղաք, աշխարհ-աշխարհ, գտեք այդ բանը և լցրեք իմ շտեմարանը:
Ձեզ երեք անգամ քառասուն օր միջոց եմ տալիս:
Որդիները համբուրեցին հոր ձեռքը և ճանապարհ ընկան:
Ամբողջ երեք անգամ քառասուն օր նրանք շրջեցին քաղաքե-քաղաք, աշխարհե-աշխարհ. տեսան ուրիշ-ուրիշ մարդիկ, ուրիշ-ուրիշ բարքեր ու ժամանակին եկան կանգնեցին հոր առջև:
-Բարով եք եկել, անգին որդիներս, գտե՞լ եք արդյոք և բերել՝ ինչ որ ամենապիտանի բանն է աշխարհում:
-Այո՛, գտել ենք, սիրելի հայր,- պատասխանեցին որդիները:
Եվ հայրն իսկույն վեր առավ որդիներին և գնացին շտեմարանի դուռը. այնտեղ հավաքված էին բոլոր պալատականները և շա՛տ ժողովուրդ:
Թագավորը բացեց դուռը և կանչեց մեծ որդուն.
-Ինչո՞վ կլցնես այս ահագին շտեմարանս, սիրելի որդյակ, ի՞նչ բանով, որ աշխարհում ամենապիտանին լինի:
Եվ մեծ որդին գրպանից հանեց մի բուռ հացահատիկ՝ պարզելով դեպի հայրը՝ ասաց.
-Հացով կլցնեմ այս ահագին շտեմարանը, թանկագին հայր:
Ի՞նչն է աշխարհում ամենապիտանի բանը, քան հացը, ո՞վ կարող է առանց հացի ապրել: Շատ թափառեցի, շատ բան տեսա,- բայց հացից անհրաժեշտ ոչինչ չգտա:
Այն ժամանակ հայրը կանչում է միջնեկ որդուն.
-Ինչո՞վ կլցնես այս ահագին շտեմարանս, սիրելի որդյակ, ի՞նչ բանով, որն աշխարհում ամենապիտանին լինի:
Եվ միջնեկ որդին հանեց գրպանից մի բուռ հող, պարզելով դեպի հայրը՝ ասաց.
-Հողով կլցնեմ ես ահագին շտեմարանը, թանկագին հայր, ի՞նչն է աշխարհում ամենապիտանի բանը, քան հողը: Առանց հողի հաց չկա, առանց հողի ո՞վ կարող է ապրել: Շատ թափառեցի, շատ բան տեսա, բայց հողից անհրաժեշտ ոչինչ չգտա:
Ապա հայրը կանչեց կրտսեր որդուն.
-Ինչո՞վ կլցնես այս ահագին շտեմարանս, սիրելի որդյակ, ի՞նչ բանով, որն աշխարհում ամենապիտանին լինի:
Այդ միջոցին կրտսեր որդին հաստատ քայլերով մոտեցավ շտեմարանին, անցավ շեմքը, գրպանից հանեց մի փոքրիկ մոմ, կայծքարին խփեց հրահանը, կայծ հանեց, վառեց աբեթը, հետո մոմը: Բոլորը կարծում էին, թե նա ուզում է լույսի լուսով լավ զննել շտեմարանը, նրա ահագնությունը:
-Դեհ, ասա, որդի, ինչո՞վ կլցնես.- անհամբեր ձայնով հարցրեց հայրը:
-Լույսով կլցնեմ այս ահագին շտեմարանը, իմաստուն հայր, լույսով միայն: Շատ թափառեցի, շա՛տ աշխարհներ տեսա, բայց լույսից անհրաժեշտ ո՛չ մի բան չգտա: Լույսն է ամենապիտանի բանը աշխարհում: Առանց լույսի հողը հաց չի ծնի, առանց լույսի հողի վրա կյանք չէր լինի:
Շա՛տ թափառեցի, շա՛տ աշխարհներ տեսա և գտա, որ գիտության լույսն է ամենապիտանի բանը, և միայն գիտության լույսով կարելի է կառավարել աշխարհը:
-Ապրե՛ս,- գոչեց ուրախացած հայրը,- քեզ է արժանի գահն ու գայիսոնը, քանի որ լույսով ու գիտությամբ պիտի լցնես թագավորությունդ և մարդկանց հոգիները:
-Ապրա՛ծ կենա մեր երիտասարդ լուսավոր թագավորը,- գոչեցին ոգևորված պալատականներն ու ժողովուրդը ամբողջ:

31.10.2022

Սիրելի սովորողներ, կազմեք հոկտեմբեր ամսվա հաշվետվություն՝ պատասխանելով հետևյալ հարցերին․

  • Բլոգումդ ունե՞ս մաթեմատիկա բաժին։Այո ունեմ
  • Պարտաճանաչ կատարե՞լ և բլոգիդ մաթեմատիկա բաժնում տե ղադրե՞լ ես մաթեմատիկայի բոլոր առաջադրանքներն ու նախագծերը։ միքիչ
  • Տեղադրիր բլոգիդ մաթեմատիկա բաժնի հղումը։ https://alennazaryan.edublogs.org/category/%d5%b4%d5%a1%d5%a9%d5%a5%d5%b4%d5%a1%d5%bf%d5%ab%d5%af%d5%a1/
  • Մասնակցե՞լ ես «Սովորող-սովորեցնող(GeoGebra երկրաչափական ծրագրի յուրացում» ոչ

նախագծին։ Տեղադրիր նախագծի արդյունքի հղումը։

  • Վերը նշված 2 նախագածից ո՞րը քեզ ավելի դուր եկավ։Ուսումնական աշուն 2022
  • Կատարե՞լ ես մաթեմատիկայի ինքնաստուգումը։ Տեղադրիր արդյունքի հղումը։-   այո
  • Մասնակցե՞լ ես մաթեմատիկայի սեպտեմբեր և հոկտեմբեր  ամիսների  ֆլեշմոբներին։ այո
  • Սովորաբար մաթեմատիկայի ֆլեշմոբի ո՞ր մակարդակներն ես կատարում։ 2
  • Ո՞ւմ հետ ես հիմնականում քննարկում ֆլեշմոբիդ առաջադրանքները։  իմ տատիկի հետ։

Արատեսյան պատում

Ամսի 26 մենք գնացինք Արատես եռօրյա ճամբար  ես այնտեղ երորդ անգամ եմ գնացել ես գտա նոր ընկերներ առավոտյան մենք նահավառրնք եինք անում իսկ գիշերը կրակ ենք վառում 2 օրը մենք գիերը դիսկոտեկա եինք անում երգ եինք լսում գնում եինք ակունք գամագի վրա պարկում այնտեղկայն շներ Չալո և Ռեքս։ Ռեքսը ամեն նախավարժանքին երբ տենումեր վազող մար նաել եր իր ետևից վազում մենք նախավարժանքին գնումեինք Արատես գետը և կողքի կամուրճը անցնում բայց մեկա Ռեքսը մեր հետ եր գալիս մեզ ընկեր Արմինեն, ցույցտվեց Զորաց եկեղեցի բայց մենք չմտանք որովետև նա քանդվումեր։  Ադրբեջանցիներ սիրումեին քնդել հայերի շինությունը և այդ եկեղեցիյից վեկալում եին քարեր բայց ընկեր Արմինեն, ասաց որ մեր դպրոցը այդ տները քանդեցին և որ քարեարը եկեղեցու գտան դրեցին եկեղեցու մոտ և այտպես նախա վերջին օրը անցավ։ Եկավ վերջին օրը ես արդեն հավագելեյ իմ իրերը և պատրաստումեյ գնայ տուն մենք վերջին անգամ գնացինք արատես գետը  և գնացինք նախաճաշելու հետո սպասումեինք մեքենային որ գնանք տուն այտպես իմմ օրերը անցան։

 

20 10 22

176. Գործողություն ցույց տվող բառերը (բայերըդարձրո՛ւ  ո՞վ կամ  ի՞նչ հարցին պատասխանողառարկա ցույց տվող բառեր (գոյականներ):

Օրինակ՝
լուծել – լուծույթլուծում

սպասել – սպասավորսպասյակսպասուհիսպասում:

Իշխել-իշխան

բժշկել-բժիշկ

բացել-բաց

ուսուցանել-ուսուցիչ

ճեղքել-ճեղք

պահել-պահ

հյուսել-հյուս

բանել-բանություն

գրել-գիր

գործել-գործ

զգալ-զգանեություն

հարցնել-հարց

177. Ինչպիսի՞ հարցին պատասխանողհատկանիշ ցույց տվող բառերից(ածականներիցկազմի´րգոյականներ (ի՞նչ հարցին պատախանող բառեր):

Օրինակ՝
տաք – տաքություն:

Քաջ-քաջություն

մեծ-մեծություն

գեղեցիկ-գեղեցկություն

հատուկ-հատկություն

հասարակ-հասրակություն

հարմար-հարարություն

դեղին-դեղնություն

գունատ-գունատություն

հնչեղ-հնչեղություն

շքեղ-շքեղություն

պերճ-պերճություն

խեղճ-խեղճություն

տկար-տկարություն

178. Կետերը փոխարինի´ր փակագծում տրված բառից կազմվածհամապատասխան գոյականով:

Ֆրանսիացի Լյուդովիկոս 14-րդ թագավորը կենդանիների նկատմամբ հատուկ վերաբերունք (վերաբերվելուներՆա ցանկանում էր իր պալատական այգում հետաքրքիր գազանանոց (գազանանոցստեղծել: Ճարտարապետը բոլոր կենդանիների վանդակները հովհարաձև տեղավորեց փոքր տարածքի (տարածելվրա, որ այցելելուց (այցելել)մի կետից կարողանա տեսնել բոլոր կենդանիներինՀետագայում ուրիշներն էլ ընդօրինակեցին վանդակների այդպիսի դասավորվածությունը (դասավորել):

179. Ա և Բ խմբի բառերի տարբերությունը  գտի´ր՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց սկզբնատառերի գրությանը:

ԱՀայրտղամարդտղա, ուսուցիչվարիչվարչապետանգլիացիպարսիկ,կինտատիտալուհիբժշկուհի,քարվարդերկաթառյուծարջ:


Բ. ՆաիրաԱրմեն ՏիգրանյանՏիգրան ՄեծՉալանկՄարանԱֆրիկա(մայր ցամաք), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ (պետություն), Սևան,ԱրաքսՆիագարա (ջրվեժ):

Բ խմբում անուններ են, իսկ Ա խմբում գոյականներ:

18O. Նախորդ վարժության մեջ տրված ո՞ր գոյականներն են հասարակ և որո՞նք՝ հատուկ

Պատասխանդ պատճառաբանիր:

181. Բացատրի´րթե —ցի ածանցով կազմված բառերը ո՞ր դեպքում են մեծատառով գրվում:

Մովսես Խորենացին գիր է առել մեր նախնիների մասին պատմողառասպելներն ու դարերի միջով հասցրել մեզ:
Գայլ Վահանը Ղազար Փարպեցու ամենասիրելի հերոսն է:
Առակներն
 ընտրված էին Վարդան Այգեկցու «Աղվեսագրքից»:
Գրիգոր Նարեկացու մասին մի ավանդույթ պատմում էթե նա ինչպես է կյանքտվել ու թռցրել եփած աղավնիներին:
Անանիա Շիրակացին էլ յոթերորդ դարում է քննել տիեզերքը:

Գրվում են մեծատառ երբ նախադասություն է սկսվում և երբ որ անուն է:

182. Բացատրի՛րթե ընդգծված հատուկ գոյականները ի՞նչ բառերից են առաջացել:

Մեր բակի ամենաուրախ աղջիկը Շուշանն է:
Աշոտ Երկաթի մասին նոր գիրք եմ ուզում կարդալ:

18 10 22

1xdx67. Բ խմբի նախադասությունների մեջ ընդգծված բառերն ինչո՞վ են տարբերվում Ա խմբի բառակապակցություններում ընդգծված ածականներից և ինչո՞վ են նման:

Ա. Մաքուր սենյակ: —                           Բ.Արագ մաքրեց:
Փափուկ բազմոց: —              .Մանրամասն պատմեց:
Հատուկ վերաբերմունք: —                       Մեղմորեն ժպտաց:
Հստակ ջուր: —                                           Հազիվ լսվեց:
Երկար օր: —                                              Հպարտորեն խոնարհվեց:

171. Նախորդ չորս վարժություններում կարևորված բառերի խումբը անվանում են մակբայ (մակ-վրա): Փորձի´ր բացատրել այդ անունը:

Մակբայ, մակ-բայ, այս ինքն բայի ածական, օրինակ՝ արագ վազել, դանդաղ մոտենալ։

172. Կետերի փոխարեն գրի´ր փակագծում տրված բառերըԸնդգծի´ր այն բառերըորոնք առանց փոփոխելու գրեցիր:

Կենդանաբանական այգու (այգի) տնօրենը պատմում Էր, որ այդ փիղը (փիղ) կապեր քանդելու հմուտ (հմուտ) վարպետ էր: Գիշերները նա համառորեն (համառորեն) ու ճարպկորեն (ճարպկորեն) քանդում էր իր ոտքերին (ոտքեր) կապած պարանները: Մի անգամ նույնիսկ կարողացել էր ծխնիներից անաղմուկ հանել այն շինության (շինություն) դուռը, որտեղ նրան բանտարկել էին (բանտել): Չանհանգստացնելով խոր քնած սպասավորին (սպասավոր) նա՝ որպես այցելու, գնացել էր այգու մյուս բնակիչների (բնակիչներ) հետ ծանոթանալու:

173. Տրված բառերով նախադասություն կազմի´ր պահպանելով դրանց հաջորդականությունըԸնդգծի´ր այն բառերըորոնց ձևերը փոխվեցին:

Մրջյուններ, մի, տեսակ, թափառաշրջիկ, կյանք, վարել: Դրանք, գիշատիչ, քոչվոր, մրջյուններ, են:
Ջունգլիներ, բոլոր, կենդանիներ, փախչել, քոչվոր, մրջյուններ, բանակ:
Մինչև, անգամ, հսկա, փիղ, շտապել, գլուխն ազատել, նրանք:
Վա՜յ, քնած, ճանապարհորդ, թափառաշրջիկ, մրջյուններ, նա, միայն, կմախք, թողնել:

Մրջյունների մի տեսակ կա, որը թափառաշրջիկ կյանք է վարում։ Դրանք գիշատիչ, քոչվոր մրջյուններ են։ Ջունգլիների բոլոր կենդանիներըփախչում են քոչվոր մրջյունների բանակից։ Մինչև անգամ, հսկա փիղը շտապում է, գլուխն ազատել նրանցից: Վա՜յ քնած ճանապարհորդին, թափառաշրջիկ մրջյուններընրանից միայն կմախք կթողնեն։

174. Նախադասության մեջ վերականգնի´ր ընդգծված բառերի ուղիղ ձևերըԻ՞նչ փոխվեց դրանից:

Թագավորը ինձ թույլ տվեց իր անտառում — անտառ որս անել:
Հյուրերն իջան — իջնել պատշգամբից, որպեսզի մի քիչ զբոսնեն — զբոսանք այգում:
Ափին — Ափ ընդամենը մի նավակ կար, որը միանգամից լցվեց աղմկոտ երիտասարդներով — երիտասարդ:
Խառը մտքերը անտառում — անտառ էլ հանգիստ չեն տալու — չտալ ինձ:

Նախադասությունները դարձան անհասկանալի։

175. Նախադասության բոլոր բառերն ուղիղ ձևով գրի´ր ու կարդա´. ի՞նչը փոխվեց:

Իշխանը գոհացավ այդ խոսքերից և առատ վարձատրեց ծերունուն: Բառերն ըստ իմաստի բաժանվում են տարբեր խմբերի:
Առարկա ցույց  տրվող բառերը կոչվում են գոյական, առարկայի հատկանիշ ցույց տվող բառերը՝ ածական, գործողություն ցույց տվող բառերը՝ բայ, գործողության հատկանիշ ցույց տվող բառերը՝ մակբայ և այլն:
Հայերենում կա տասը խոսքի մաս՝ գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ, կապ, շաղկապ, ձայնարկություն և վերաբերական

 

Իշխանը գոհացավ այդ խոսքերից և առատ վարձատրեց ծերունուն:

Իշխան գոհ այդ խոսք և առատ վարձ ծերունի:
Գոյական — իշխան, խոսքեր, վարձ, ծերունի
Ածական — գոհ, առատ
Բայ — գոհանալ, վարձատրել
Մակբայ — առատ։

18.10.2022

Անգլիական այգի, Երևանի թատերական այգի կամ Կոմայգի, Երևանում առաջին հասարակական այգին և միակը՝ մինչև 1920 թվականը։ Գտնվում է Գրիգոր Լուսավորչի, Մովսես Խորենացու և Իտալիայի փողոցների միջև։ Հիմնվել է 1850 թվականին, բայց պաշտոնապես բացվել է 1910 թվականի հոկտեմբերի 3-ին։

Այգու տարածքը ի սկզբանե եղել է Երանում գտնվող ստորգետնյա աղբյուրներով հարուստ տարածք։ Գետնի տակից բխող առատ ջուրը ծառերի տակ կուտակվելով լճանում և ճահճային տարածքի էր վերածվում։ 1879 թվականին Երևանի նորանշանակ գլխավոր բժիշկ Լևոն Տիգրանյանն այգու վիճակը մալարիայի համաճարակի հիմական պատճառը համարելով՝ իշխանության ուշադրությունը հրավիրել է այգու և շրջակա տարածքների բարձիթողի վիճակի, այգին լճացած ջրերից մաքրելու անհրաժեշտության վրա։

Ձևավորումն ու բարեկարգումը տևել է 19-րդ դարի 60-ականներից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմին նախորդած տարիները։ 1895 թվականի հուլիսի 1-ին 12 տարի ժամկետով կապալով տրվել է Լևոն Բագլնչյանին, ով պարտավորվել է 3 տարում ավարտել այգու վերակառուցումը, սակայն թերացել է։ Այգին ձևավորվել և գեղեցկացել է միայն Իսահակ Մելիք-Աղամալյանի քաղաքագլուխ դառնալուց հետո։ Այգու բարեկարգման աշխատանքները շարունակվել են նաև Հովհաննես Մելիք-Աղամալյանի քաղաքագլուխ եղած տարիներին։ Նրա անմիջական ծախսերով այգու համար ծառեր բերվեցին Ռուսաստանից և Լեհաստանից։ Նոր ծառուղիներ բացվեցին, անցուղիները ծածկվեցին կարմիր փշրանքով։ Այգին կառուցվեց եվրոպական ձևով, և դա էր, երևի, պատճառը, որ կոչվեց «Անգլիական այգի»։ Ոմանք պնդում էին, թե այն այդպես է կոչվել այգին բարեկարգող օտարերկրացիների պատճառով, իսկ ուրիշներն ասում էին, որ վերևից նայելիս այգին նման է անգլիական դրոշին։ Վերակառուցման պատճառով 10 տարի փակ է եղել։ Բացվել է 1910 թվականի հոկտեմբերի 3-ին։

каша

Я услышал, как мама сказала кому-то в коридоре:
– Тайное всегда становится явным.
И когда она вошла в комнату, я спросил:
– Что это значит, мама: „Тайное становится явным?”
– А это значит, что если кто-то поступает нечестно, всё равно про это узнают, и будет ему стыдно, и он будет наказан, – сказала мама. – Понял? Ложись спать! Я почистил зубы, лёг спать, но не спал, а всё время думал, как же так получается. И я долго не спал, а когда проснулся, было утро, папа был уже на работе, и мы с мамой были одни. Я опять почистил зубы и стал завтракать. Мама принесла тарелку манной каши.
– Ешь! – сказала мама. – Безо всяких разговоров!
Я сказал:
– Видеть не могу манной каши!
Но мама закричала:
– Посмотри, на кого ты стал похож! Совсем худой! Ешь. Ты должен
поправиться.
Я сказал:
– Не могу.
Тогда мама села со мной рядом, обняла меня за плечи и ласково спросила:
– Хочешь пойдём с тобой в Кремль?
Ну ещё бы… Я не знаю ничего красивее Кремля. Там так много интересного. Поэтому я быстро ответил маме:
– Конечно, хочу в Кремль! Даже очень!
Тогда мама улыбнулась.
– Ну вот, съешь всю кашу, и пойдём. А я посуду вымою. И мама ушла на кухню. А я остался один с кашей. Попробовал – ну, невозможно есть! Тогда я подумал, что, может быть, сахару не хватает. Посыпал песку, – попробовал…Ещё хуже стало. Тогда я взял и налил в кашу воды. Но всё равно было невкусно. И тут я вспомнил, что у нас есть горчица. Я взял и вылил в кашу всю баночку, а когда немного попробовал, у меня сразу глаза на лоб полезли и остановилось дыхание. И я, наверное, потерял сознание, потому что взял
тарелку, быстро подбежал к окну и вылил кашу на улицу. Потом вернулся и сел за стол.
В это время вошла мама. Она посмотрела на тарелку и обрадовалась.
– Ну, что за Дениска! Молодец! Всю кашу съел. Ну, вставай, одевайся, идём на прогулку в Кремль! – И она меня поцеловала.

потерять сознание – կորցնել գիտակցությունը
глаза на лоб полезли – աչքերը ճակատը թռան
остановилось дыхание – շունչը կտրվեց

4. Найдите в тексте антонимы данных слов.

Вышла, вставай, заснул, вечер, толстый, похудеть, вкусно.

вышла-вошла

вставай-ложись

заснул-проснулся

вечер-утро

толстый-худой

похудеть-поправиться

вкусно-невкусно

5.Найдите лишнее слово.

тарелка, ложка, блюдо, каша

соль, перец, горчица, торт

суп, шляпа, котлеты, сосиски

концерт, завтрак, обед, ужин

Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.
1. Как мама объяснила выражение „тайное становится явным”?Тогда мама села со мной рядом, обняла меня за плечи и ласково спросила:
– Хочешь пойдём с тобой в Кремль?
Ну ещё бы… Я не знаю ничего красивее Кремля. Там так много интересного. Поэтому я быстро ответил маме:

2. Что надо было съесть Денису на завтрак?кашу

3. Как мама уговаривала Дениса съесть кашу?Тогда мама села со мной рядом, обняла меня за плечи и ласково спросила:
– Хочешь пойдём с тобой в Кремль?
Ну ещё бы… Я не знаю ничего красивее Кремля. Там так много интересного. Поэтому я быстро ответил маме:

4. Как Денис пытался съесть кашу? Что он в неё добавил? сахар горчица

“““5. Что сказала мама, когда вошла в комнату?

Ответьте на вопросы.
1. Правильно ли поступил Дениска? 2. Что бы вы сделали на его месте? 3. Из чего обычно состоит ваш завтрак? 4. Чем, по вашему мнению, закончится эта история?
Согласны вы с тем, что..
1. Дениска любил манную кашу. 2. Мама обещала повести Дениску в
Кремль. 3. Дениска съел всю кашу. 4. Папа завтракал вместе с Дениской.

В русском языке все имена существительные (գոյական անուն), обозначающие
Людей и животных, отвечают на вопрос кто?
Кто это? – мальчик, мама, птица, собака.
Остальные существительные отвечают на вопрос что?
Что это? – книга, письмо, цветок, музыка, осень.
Запишите слова в два столбика по образцу.
Образец: Что это? Кто это? книга мальчик
Солнце, курица, город, девочка, бабушка, волк, карандаш, упражнение, дом, улица, квартира, слово, берёза.
Кто из вас, ребята, сможет назвать больше слов, которые отвечают на вопросы кто это? и что это?

16.10.2022

Հանրապետության հրապարակ, քաղաքի վարչական կենտրոնի գլխավոր ճարտարապետական համակառույցը, տոնակատարությունների, շքերթների և ժողովրդական հավաքույթների վայր, տրանսպորտային կարևոր հանգույց։ Ստեղծվել է ըստ Երևանի գլխավոր հատակագծի․ այն նախագծվել է ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանի կողմից 1924 թվականին։ Հանրապետության հրապարակի հատակագիծը սեղանի և օվալի համադրություն է մակերեսը՝ 3 հեկտար կամ 3,5 հեկտար, համաձայն Google Earth-ի տարածքի չափման ֆունկցիայի)՝ տեղադրված քաղաքի հյուսիս-հարավ առանցքով։ Նրա ծավալատարածված հորինվածքն ընդգրկում է վարչական շենքեր՝ Կառավարական տունը ճարտարապետ՝ Ալեքսանդր Թամանյան, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1942, հետմահու, նիստերի դահլիճի նախագիծը և շինության ավարտի ղեկավարումը՝ Գևորգ Թամանյանի, Կառավարական 2-րդ տունը ճարտարապետներ՝ Սամվել Սաֆարյան, Վարզդատ Արևշատյան, նախագծման սկզբնական փուլում նաև՝ Ռաֆայել Իսրայելյան), Արհեստակցական միությունների շենքը, «Արմենիա» հյուրանոցը, թանգարանների շենքը (երեքն էլ՝ ճարտարապետներ՝ Մարկ Գրիգորյան, Էդուարդ Սարապյան, վերջինը՝ Ս. Ղազարյանի մասնակցությամբ։